Hội thảo nằm trong khuôn khổ của nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ thực hiện trong năm 2025 - 2026 do TS. Trịnh Thị Thu làm chủ nhiệm đề tài và Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên là tổ chức chủ trì.

Đến tham dự hội thảo, về phía khách mời, hội thảo vinh dự có sự tham dự trực tiếp của TS. Lê Thị Hồng Dương - Trường Chính trị thành phố Đà Nẵng; Ông Ngô Nguyên Thọ - Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Hội An Tây; Bà Trần Thị Kim Cúc - Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp sinh thái và Du lịch học tập cộng đồng Kim Bồng; Ông Hồ Hữu Chánh - Chuyên viên Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Hội An Tây và tham dự trực tuyến có Ông Phan Xuân Thanh - Phó Chủ tịch Hiệp hội du lịch thành phố Đà Nẵng.

             Về phía Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây nguyên có TS. NCVCC. Nguyễn Duy Thụy - Viện trưởng, TS. Trần Minh Đức - Phó Viện trưởng, cùng các nhà khoa học, nghiên cứu viên của Viện tại trụ sở chính tham dự trực tiếp và trực tuyến tại Chi nhánh ở Đắk Lắk.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, TS. Trịnh Thị Thu cho rằng Việt Nam đang tích cực triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Theo định hướng đó, công nghiệp văn hóa từng bước trở thành một ngành kinh tế quan trọng, trong đó sáng tạo giữ vai trò kết nối các giá trị truyền thống với thiết kế, công nghệ, trải nghiệm và nhu cầu của thị trường hiện đại. Sự hình thành và phát triển của các không gian sáng tạo đang trở thành mạch nguồn mới giúp các làng nghề truyền thống tìm lại sức sống của mình. Xu hướng này được thể hiện rõ trong lĩnh vực du lịch, khi nhu cầu của du khách đang chuyển từ tham quan và mua sản phẩm lưu niệm sang trực tiếp trải nghiệm, tương tác, học hỏi và tham gia cùng với cộng đồng làng nghề. Sự thay đổi đó đặt ra yêu cầu các làng nghề không chỉ bảo tồn kỹ thuật và sản phẩm truyền thống mà còn phải đổi mới cách kể câu chuyện về nghề, thiết kế hoạt động trải nghiệm và tạo điều kiện để du khách tham gia vào quá trình sáng tạo.

Từ thực tiễn trên, phát triển du lịch sáng tạo tại các làng nghề được xem là hướng đi phù hợp nhằm kết nối bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế. Thông qua các hoạt động như tìm hiểu quy trình sản xuất, thực hành nghề, giao lưu với nghệ nhân và cùng thiết kế sản phẩm, du khách không còn là người quan sát thụ động mà trở thành chủ thể tham gia đồng sáng tạo. Đây cũng là cơ sở để gia tăng giá trị sản phẩm, đa dạng hóa sinh kế cho cộng đồng, nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến và hướng tới phát triển làng nghề theo hướng bền vững.

Hội thảo đã lắng nghe 4 tham luận bao gồm:

- “Phát triển du lịch sáng tạo tại làng nghề: Kinh nghiệm quốc tế và hàm ý cho Đà Nẵng” do TS. Lê Thị Hồng Dương, Trường Chính trị thành phố Đà Nẵng trình bày;

- “Phát triển Du lịch cộng đồng gắn với làng nghề Kim Bồng” do Bà Trần Thị Kim Cúc, Giám đốc HTX Nông nghiệp sinh thái và Du lịch học tập cộng đồng Kim Bồng trình bày;

- “Đồng sáng tạo trong thiết kế sản phẩm tại Làng gốm Thanh Hà” do ThS. Võ Thị Bích Trâm, Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách, Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên trình bày;

- “Giải pháp Du lịch sáng tạo cho các làng nghề thực tiễn tại phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng” do Ông Ngô Nguyên Thọ, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng trình bày.

Các tham luận đã tập trung trình bày năm nhóm vấn đề chính, đó là: (1) Những vấn đề lý luận về du lịch sáng tạo tại làng nghề; (2) Nội dung phát triển du lịch sáng tạo tại làng nghề, khung lý thuyết về những nhân tố ảnh hướng đến phát triển du lịch sáng tạo tại làng nghề; (3) Kinh nghiệm quốc tế về phát triển lịch sáng tạo tại làng nghề và những bài học kinh nghiệm trong phát triển du lịch sáng tạo tại làng nghề; (4) Thực trạng phát triển du lịch sáng tạo tại các làng nghề; (5) Giải pháp phát triển du lịch sáng tạo cho các làng nghề.

Phát biểu tại Hội thảo, ông Ngô Nguyên Thọ, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Hội An Tây cho rằng việc Hội An chính thức gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO vào năm 2023 trong lĩnh vực Thủ công và Nghệ thuật dân gian không chỉ khẳng định những giá trị đặc sắc của hệ thống làng nghề truyền thống mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức bảo tồn và phát huy di sản trong bối cảnh mới. Thời gian qua, địa phương đã triển khai nhiều chính sách nhằm thúc đẩy phát triển các nghề và làng nghề truyền thống, trong đó có việc xây dựng, ban hành các đề án, phương án phục hồi và phát triển làng nghề; hỗ trợ hoạt động bảo tồn nghề, truyền dạy kỹ năng và duy trì sản xuất. Bên cạnh đó, nguồn thu từ vé tham quan tại một số làng nghề được điều tiết để hỗ trợ thu nhập cho người lao động, đồng thời tái đầu tư vào cơ sở hạ tầng, cảnh quan và các hoạt động phục vụ bảo tồn, phát triển làng nghề truyền thống. Ông cũng nhấn mạnh vai trò phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng làng nghề. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò định hướng chính sách, đầu tư hạ tầng và hỗ trợ bảo tồn; doanh nghiệp góp phần kết nối thị trường, xây dựng sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ; còn cộng đồng là chủ thể gìn giữ tri thức bản địa, trực tiếp sáng tạo và truyền tải những giá trị đặc trưng của làng nghề đến du khách.

Phần thảo luận tiếp tục diễn ra sôi nổi với sự tham gia của các nhà khoa học, nhà quản lý và đại diện của doanh nghiệp. Nhiều ý kiến thống nhất rằng sản phẩm du lịch sáng tạo trước hết phải bắt nguồn từ bản sắc, nguồn lực và câu chuyện riêng của từng làng nghề, đồng thời lấy con người và cộng đồng địa phương làm trung tâm. Sáng tạo không nhất thiết phải là tạo ra sản phẩm hoàn toàn mới mà còn là làm mới và nâng cao giá trị của những tài nguyên sẵn có, cải thiện chất lượng sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm, qua đó tạo sinh kế bền vững nhưng vẫn bảo tồn được bản sắc văn hóa của làng nghề.

Ngoài ra, trong xu hướng chuyển đổi xanh và phát triển bền vững của du lịch thế giới, các làng nghề Việt Nam nói chung và thành phố Đà Nẵng nói riêng cần chú trọng sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm thiểu tác động đến môi trường và bảo vệ không gian sống của cộng đồng.

Kết quả của Hội thảo góp phần bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn giúp chủ nhiệm nhiệm vụ và nhóm nghiên cứu hoàn thiện các giải pháp phát triển du lịch sáng tạo tại làng nghề, đồng thời cung cấp luận cứ phục vụ công tác hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong thời gian tới.