12/07/2026
Góc nhìn khoa học xã hội về Không gian phát triển sau sáp nhập thôn, buôn, tổ dân phố tại Đắk Lắk: Đóng góp thực tiễn từ Chi nhánh Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên
Tối ngày 11/7/2026, trên sóng Đài Phát thanh và Truyền hình Đắk Lắk, TS. Trương Thị Hạnh - Phó Giám đốc Chi nhánh Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên tại tỉnh Đắk Lắk (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) đã tham gia Tọa đàm truyền hình với chủ đề “Không gian phát triển sau sáp nhập thôn, buôn, tổ dân phố”. Dưới hệ quy chiếu của xã hội học và phát triển cộng đồng, TS. Trương Thị Hạnh đã mang đến những phân tích chuyên sâu, làm rõ bản chất và định hướng phát triển bền vững của thiết chế cộng đồng cơ sở.
Cùng tham gia
tọa đàm có đại diện lãnh đạo Sở Nội vụ và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh
Đắk Lắk. Tại diễn đàn, TS. Trương Thị Hạnh đã đóng góp những luận điểm khoa học
sắc bén, khẳng định vai trò nghiên cứu, tư vấn chính sách của Chi nhánh Viện
KHXH vùng Trung Bộ và Tây Nguyên đối với các chủ trương lớn của địa phương.
Tiến sỹ cho rằng
sự đồng thuận của người dân là "phần hồn" của quá trình sáp nhập.
Phân tích về sự đồng thuận cao của người dân Đắk Lắk đối với chủ trương sáp nhập,
TS. Trương Thị Hạnh nhấn mạnh việc sáp nhập không chỉ là "phép cộng"
cơ học về hành chính mà thực chất là sự “tái cấu trúc một thiết chế xã hội” ở cấp
cơ sở. Sự đồng thuận này xuất phát từ 4 trụ cột: (1) Tính minh bạch, dân chủ;
(2) Sự tôn trọng bản sắc văn hóa đa dân tộc; (3) Lợi ích thiết thực từ dư địa
phát triển mới; và (4) Vai trò dẫn dắt, nêu gương của cán bộ cơ sở. "Nếu
việc sáp nhập trên giấy tờ là 'phần xác” thì sự đồng thuận của người dân chính
là 'phần hồn'. Mô hình mới chỉ thực sự thành công khi nhận được sự tin tưởng, đồng
hành và chủ động tham gia của cộng đồng", TS. Hạnh nhận định.
Sáp nhập không
phải là "phép trừ" hành chính mà là "phép nhân" nguồn lực
và cơ hội. Dưới góc độ khoa học phát triển cộng đồng, Tiến sĩ đã đưa ra một
hình ảnh ví von nổi bật: Sáp nhập thôn, buôn, tổ dân phố chính là một
"phép nhân" về nguồn lực và cơ hội. Việc này mở ra ba cơ hội lớn: Khắc
phục tình trạng manh mún để đầu tư hiệu quả; Tạo điều kiện liên kết sản xuất
(phát triển HTX, OCOP,…); và Nâng cao chất lượng thiết chế văn hóa, năng lực
cán bộ. Tuy nhiên, đi kèm với cơ hội, TS. Trương Thị Hạnh cũng chỉ ra ba thách
thức trọng tâm mà chính quyền cần giải quyết để mô hình vận hành hiệu quả: (1)
Tạo sự hòa hợp cộng đồng, đặc biệt tại vùng đa dân tộc, đa văn hóa như Đắk Lắk;
(2) Bảo đảm công bằng trong phân bổ nguồn lực để mọi người dân đều có tiếng
nói; (3) Nâng cao năng lực quản trị của đội ngũ cán bộ cơ sở khi quy mô địa bàn
và dân số mở rộng.
Khép lại
chương trình, khi dự báo về tầm nhìn 5 đến 10 năm tới, TS. Trương Thị Hạnh đã
đúc kết kỳ vọng bằng một định hướng cốt lõi: "Những cộng đồng đáng sống và
tự chủ". Theo Tiến sĩ, bức tranh cơ sở của Đắk Lắk trong tương lai sẽ là
nơi các thôn, buôn, tổ dân phố phát huy tối đa tiềm năng kinh tế gắn với bản sắc
văn hóa, đồng thời khoảng cách nông thôn - đô thị sẽ từng bước được thu hẹp nhờ
hạ tầng đồng bộ và chuyển đổi số.
Sự tham gia và những
đóng góp mang tính chiều sâu của TS. Trương Thị Hạnh tại buổi tọa đàm không chỉ
cung cấp cơ sở lý luận vững chắc cho chính quyền địa phương trong việc thực thi
chính sách mà còn một lần nữa khẳng định dấu ấn, vị thế của Chi nhánh Viện Khoa
học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên tại tỉnh Đắk Lắk trong việc nghiên cứu
khoa học xã hội, bám sát thực tiễn và đồng hành cùng sự phát triển bền vững của
vùng Tây Nguyên.
Bộ phận Dân tộc học và Khảo cổ học (CN)
Nguồn bài viết: Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên