Hội thảo quy tụ các chuyên gia, các nhà khoa học, nhà quản lý nhằm mổ xẻ thực trạng, nhận diện rào cản cốt lõi và đóng góp ý kiến hoàn thiện dự thảo Báo cáo Đề án, Tờ trình cùng Quyết định phê duyệt Đề án “Thực trạng và giải pháp nâng cao năng lực số cho người dân vùng dân tộc thiểu số và miền núi”. Đây là đề án mang tính chiến lược, cụ thể hóa mục tiêu thu hẹp "khoảng cách số" và xây dựng năng lực số nội sinh cho người dân vùng DTTS và miền núi trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia.

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận sâu về thực trạng không đồng đều của hạ tầng số, năng lực tiếp cận thiết bị đầu cuối cũng như tính bền vững của các chương trình tập huấn kỹ năng số hiện nay ở các địa bàn đặc biệt khó khăn.

Trực tiếp phản biện tại hội thảo, TS. Phạm Thị Xuân Nga nhấn mạnh: Để Đề án khả thi, không thể nhìn nhận "khoảng cách số" đơn thuần ở khía cạnh kỹ thuật mà phải giải quyết từ căn tính văn hóa - xã hội đặc thù của vùng lõi Tây Nguyên. Tiến sĩ đã thẳng thắn chỉ ra 4 rào cản cốt lõi đang làm chậm tiến trình chuyển đổi số của đồng bào, đó là: (1) Hạ tầng thực chất thấp và bất bình đẳng quyền sở hữu thiết bị; (2) Rào cản ngôn ngữ và chữ viết khi các giao diện công nghệ chưa tương thích với tư duy trực quan và tiếng nói của đồng bào; (3) Sự va đập văn hóa giữa không gian số ảo với thiết chế buôn làng truyền thống, khiến người dân dễ tổn thương trước các cạm bẫy an ninh mạng; (4) Bất cập từ phương thức đào tạo nặng tính phong trào, ngắn hạn, dẫn đến hiệu quả thực tế rất thấp.

Từ thực trạng này, TS. Phạm Thị Xuân Nga kiến nghị Ban soạn thảo Đề án cần đặc biệt lưu ý tính bền vững, chuyển mạnh từ áp đặt chỉ tiêu hành chính sang bồi đắp năng lực số nội sinh gắn liền với sinh kế của đồng bào.

Hội thảo đánh giá cao ý nghĩa thực tiễn và học thuật từ các tham luận. Các ý kiến phản biện được xem là nguồn luận cứ khoa học quan trọng để cơ quan chủ trì tiếp thu, điều chỉnh dự thảo Báo cáo Đề án, Tờ trình và các văn bản pháp lý liên quan.

Sự đóng góp khoa học này một lần nữa khẳng định vai trò tiên phong, nhạy bén của Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên trong việc đồng hành, cung cấp các luận cứ khoa học thực tiễn, phục vụ đắc lực cho công tác hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội, bảo tồn bản sắc văn hóa vùng DTTS trong kỷ nguyên số.