Đoàn Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam do PGS.TS. Tạ Minh Tuấn, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, làm Trưởng đoàn. Tham gia đoàn có TS. Phí Vĩnh Tường, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới; TS. Phan Cao Nhật Anh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi; TS. Trương Quang Hoàn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á, Viện Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương; và TS. Huỳnh Thanh Loan, Nghiên cứu viên chính, Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ, Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi. Các thành viên của đoàn đảm nhiệm vai trò diễn giả và bình luận viên tại cả bốn phiên chuyên đề của Đối thoại, thể hiện sự tham gia tích cực và đóng góp chuyên môn của các nhà khoa học VASS đối với các vấn đề chiến lược trong quan hệ Việt Nam - Ấn Độ.

Phát biểu khai mạc Đối thoại, Đại sứ N. J. Gangte, Quyền Phó Tổng Giám đốc Hội đồng Các vấn đề Thế giới Ấn Độ (ICWA), điểm lại những thành tựu nổi bật trong quan hệ Việt Nam – Ấn Độ trên các lĩnh vực chính trị, ngoại giao, quốc phòng, an ninh, kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học công nghệ, giáo dục, văn hóa và giao lưu nhân dân. Đại sứ nhấn mạnh hai nước đang chia sẻ mức độ hội tụ chiến lược ngày càng cao trong bối cảnh khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và trật tự quốc tế đang có nhiều biến chuyển. Trên nền tảng quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện tăng cường, ông bày tỏ kỳ vọng cộng đồng học giả hai nước sẽ tiếp tục đóng góp các khuyến nghị chính sách thiết thực nhằm củng cố lòng tin chiến lược, mở rộng các lĩnh vực hợp tác mới và góp phần đưa quan hệ song phương phát triển thực chất, hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Phát biểu tại phiên khai mạc, PGS.TS. Tạ Minh Tuấn, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, khẳng định Đối thoại VASS-ICWA qua sáu kỳ tổ chức đã trở thành một diễn đàn học thuật và đối thoại chính sách quan trọng, góp phần cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chính sách và thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Ấn Độ ngày càng đi vào chiều sâu. Trong bối cảnh trật tự quốc tế đang trải qua những chuyển biến sâu sắc, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, cùng với sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và các thách thức an ninh phi truyền thống, PGS.TS. Tạ Minh Tuấn nhấn mạnh rằng quan hệ đối tác giữa các quốc gia đang chuyển từ mục tiêu giảm thiểu rủi ro sang xây dựng khả năng chống chịu chiến lược. Theo đó, việc Việt Nam và Ấn Độ nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện tăng cường trong năm 2026 không chỉ là một dấu mốc ngoại giao, mà còn phản ánh sự hội tụ ngày càng sâu sắc về tầm nhìn chiến lược, khát vọng phát triển và cam kết cùng xây dựng một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương mở, bao trùm và dựa trên luật lệ.

PGS.TS. Tạ Minh Tuấn cũng nhấn mạnh rằng trong bối cảnh mới, các viện nghiên cứu không chỉ có nhiệm vụ tạo ra tri thức mà còn phải chuyển hóa tri thức thành các khuyến nghị chính sách phục vụ quản trị quốc gia và thúc đẩy hợp tác quốc tế. Ông đề xuất VASS và ICWA chuyển từ mô hình trao đổi học thuật truyền thống sang “đồng sáng tạo tri thức” thông qua các chương trình nghiên cứu chung, trao đổi học giả, đồng xuất bản các công trình khoa học, chia sẻ dữ liệu nghiên cứu và xây dựng các khuyến nghị chính sách trực tiếp phục vụ sự phát triển của quan hệ Việt Nam – Ấn Độ.

Đại diện Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ, ông Trần Thanh Tùng, Đại biện lâm thời, đánh giá cao những kết quả tích cực mà quan hệ Việt Nam - Ấn Độ đã đạt được trong thời gian qua, đồng thời cho rằng dư địa hợp tác giữa hai nước vẫn còn rất lớn. Ông nhấn mạnh sự cần thiết phải sớm hoàn tất việc rà soát Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AITIGA), từng bước tháo gỡ các rào cản thương mại và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp hai nước tiếp cận thị trường của nhau. Bên cạnh đó, ông đề xuất mở rộng hơn nữa các đường bay thẳng giữa Việt Nam và Ấn Độ, thúc đẩy hợp tác du lịch, đặc biệt là du lịch văn hóa và du lịch Phật giáo, tăng cường giao lưu nhân dân, kết nối doanh nghiệp và địa phương, qua đó tạo thêm động lực mới cho hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư. Đại biện lâm thời cũng khẳng định Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ các hoạt động hợp tác nghiên cứu, đối thoại chính sách và giao lưu học thuật giữa hai nước.

Đối thoại gồm bốn phiên chuyên đề tập trung vào những lĩnh vực hợp tác trọng tâm giữa hai nước. Phiên thứ nhất thảo luận về những biến động của môi trường địa chính trị, vai trò của Việt Nam và Ấn Độ trong việc thúc đẩy trật tự khu vực dựa trên luật lệ, hợp tác hàng hải và vai trò trung tâm của ASEAN. Phiên thứ hai tập trung vào các cơ hội hợp tác kinh tế mới, bao gồm thương mại, đầu tư, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và các lĩnh vực tăng trưởng mới hướng tới mục tiêu phát triển đến năm 2030.

Phiên thứ ba tập trung trao đổi về hợp tác quốc phòng Việt Nam - Ấn Độ trong các lĩnh vực mới nổi như an ninh hàng hải, an ninh mạng, không gian, công nghiệp quốc phòng, tăng cường năng lực và khả năng phối hợp chiến lược. Phiên thảo luận cuối cùng nhấn mạnh vai trò của hợp tác giáo dục, văn hóa, du lịch, giao lưu nhân dân, kết nối thể chế và chia sẻ tri thức trong việc xây dựng nền tảng xã hội bền vững cho quan hệ Việt Nam - Ấn Độ. Các đại biểu cho rằng việc tăng cường hợp tác giữa các cơ sở nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và tổ chức xã hội sẽ góp phần tạo động lực mới cho quan hệ song phương trong thời gian tới.

Đối thoại ICWA - VASS lần thứ 6 tiếp tục khẳng định vai trò là diễn đàn học thuật và đối thoại chính sách quan trọng giữa Việt Nam và Ấn Độ. Những trao đổi và khuyến nghị tại Đối thoại sẽ góp phần thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, tăng cường kết nối giữa các cơ quan hoạch định chính sách và giới học giả hai nước, đồng thời đóng góp vào việc hiện thực hóa các mục tiêu của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện tăng cường Việt Nam - Ấn Độ trong giai đoạn phát triển mới. 

Nguồn bài viết: Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới